Scope utiliteitsgebouw

Wat bedoelen we met utiliteitsgebouw

Een utiliteitsgebouw is een gebouw dat geen woonfunctie heeft als hoofdfunctie. De GACS plicht gaat dus over niet woongebouwen, inclusief gebouwen met een industriefunctie zoals fabriekshallen en werkplaatsen.

Welke gebouwen en ruimten vallen typisch binnen de scope

De scope wordt bepaald door twee dingen: het type gebruik en of er verwarming en of koeling is voor ruimten waar mensen verblijven. In de praktijk vallen vaak binnen de scope:

1. Kantoren, onderwijs, zorg, retail, horeca, sport en logistiek
2. Industriefuncties zoals fabriekshallen en werkplaatsen als de ruimte daadwerkelijk wordt verwarmd en of gekoeld
3. Laboratoria en vergelijkbare ruimten waar mensen langdurig werken of verblijven

Welke ruimten tel je niet mee bij de capaciteitsbepaling

Bij de berekening van het nominale vermogen tel je alleen de installaties mee die verwarmen of koelen in ruimten waar mensen verblijven. Ruimten tellen niet mee als:

1. Mensen er niet of alleen af en toe werken
2. De binnentemperatuur onder 15 graden Celsius blijft
3. De ruimte alleen vorstvrij wordt gehouden

Gemengde functies in één gebouw

Bij gecombineerde functies in één gebouw (bijvoorbeeld wonen zorg plus utiliteit) bepaal je de scope per gebouwdeel. Het vermogensdeel dat hoort bij de woon(zorg)functie haal je af van het totale geïnstalleerde nominale vermogen.

Datacenters en “gesloten ruimten”

Bij datacenters is de scope situatieafhankelijk. Als de serverruimte een afgeschermde ruimte is waar personeel alleen kort komt voor onderhoud, kan het zijn dat alleen het kantoordeel onder de plicht valt (als dat deel zelfstandig boven de vermogensgrens uitkomt). Is er één gezamenlijke klimaatinstallatie voor kantoor en serverruimte, dan onderbouw je een verdeling van de capaciteit naar rato. Is het datacenter feitelijk één grote ruimte, dan neem je het hele gebouw mee.

Aandachtspunt 2026: gebouwdelen waar nooit of soms iemand komt

Er is expliciet aandacht voor gebouwdelen waar nooit of soms iemand komt. Leg in je dossier vast hoe het gebruik van die ruimten is, omdat dit invloed kan hebben op de scope in 2026.

Wat je als toezichthouder minimaal wilt vastleggen

1. Gebouwfuncties en afbakening per gebouwdeel
2. Welke ruimten zijn meegenomen als verblijfsruimten en waarom
3. Welke ruimten zijn uitgesloten en waarom
4. Relatie tussen ruimten en bijbehorende klimaatinstallaties (welke installatie bedient welke zone)

‍